وبلاگ اقیانوس

وبلاگ اقیانوس



rahahit.com

rahahit.com


عین‌القضات همدانی:

جوان‌مردا
این شعرها را چون آینه دان
آخر دانی که آینه را صورتی نیست در خود
اما هر که نگه کند صورت خود تواند دیدن
هم‌چنین می‌دان که شعر را در خود هیچ معنایی نیست
اما؛ هر کسی از او، آن تواند دیدن که نقد روزگار و کمال کار اوست


برچسب‌ها: عین‌القضات
+ نوشته شده در  یکشنبه ششم اسفند 1391ساعت 20:56  توسط رها  | 

اقیانوس آرام

اقیانوس آرام بزرگ‌ترین پهنهٔ آبی جهان است. گستره این پهنه ۱۶۵٬۷۲۱٬۰۰۰ کیلومتر مربع است. به این اقیانوس پاسیفیک و کبیر نیز در زبان پارسی گفته‌اند.[نیازمند منبع] این ابردریا از شرق به قاره آمریکا، از جنوب به قطب جنوب، از شمال به دریای برینگ و از غرب به آسیا و اقیانوسیه کشیده می‌شود. خود این اقیانوس پهناور به دو بخش شمالی و جنوبی بخش شده‌است.

عمیق‌ترین نقطه آبی جهان گودال ماریانا با ژرفای ۱۰۹۱۱ متر در این اقیانوس قرار دارد. در اعماق این اقیانوس نوعی ماهی زندگی می‌کند که با استفاده از نقطه نورانی قسمت بالای سر قادر به دیدن محیط اطراف خود می‌باشد.

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم بهمن 1391ساعت 15:3  توسط رها  | 

اقیانوس اطلس

اقیانوس اَطلَس یا اقیانوس آتلانتیک، دومین اقیانوس بزرگ دنیا است که قاره‌های آفریقا و اروپا را از قاره آمریکا جدا می‌سازد و درازایش نیز از جنوبگان تا اقیانوس منجمد شمالی است. نام اقیانوس آتلانتیک از یک لغت یونانی به معنای دریای اطلس گرفته شده است.اولین بار هرودت این اقیانوس را دریای اطلس نامید.[۱]

مشخصات اقیانوس اطلس

اقیانوس اطلس به صورت حوزه s شکلی است که در جهت شمالی جنوبی گسترش دارد و توسط جریان های متقابل استوایی در حدود ۸ درجه عرض جغرافیایی شمالی به اطلس شمالی و اطلس جنوبی تقسیم می شود. اقیانوس اطلس از غرب توسط قاره آمریکا (شمالی و جنوبی) و از شرق توسط قاره های اروپا و آفریقا محصور شده است و توسط تنگه جبل الطارق با دریای مدیترانه در ارتباط است. از سمت شمال توسط تنگه دانمارک، دریای گرینلند و دریای نروژ و دریای بارنتز به اقیانوس منجمد شمالی(اقیانوس شمالگان یا دریای آتلانیک) و از سمت جنوب شرقی به اقیانوس هند و از سمت جنوب غربی توسط تنگه دریک به اقیانوس آرام و از جنوب به اقیانوس جنوبی متصل می شود(در برخی تعاریف دیگر امتداد آن را تا قطب جنوب درنظر می گیرند). اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام از طریق کانال پاناما در بین آمریکای شمالی و جنوبی نیز به هم متصل هستند. اقیانوس اطلس همچنین با دریای کارائیب، خلیج مکزیک، خلیج هودسن، خلیج بافین، خلیج بیسکای، دریای شمال، دریای بالتیک و دریای کلتیک مجاورت دارد.

مساحت اقیانوس اطلس با در نظر گرفتن دریاهای مجاور آن در حدود ۱۰۶٬۴۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۴۱٬۱۰۰٬۰۰۰sq mi) است که ۲۰ درصد مساحت کل زمین و ۲۶ درصد مساحت آب‌های زمین را شامل می‌شود. بدون احتساب این دریاها مساحت آن ۸۲۴۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع می شود.

حجم اقیانوس اطلس با احتساب دریاهای مجاور آن ۳۵۴٬۷۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب و بدون آن ها ۳۲۳٬۶۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب است.

عمق متوسط اقیانوس اطلس با احتساب دریاهای مجاور ۳۳۳۹ متر و بدون درنظر گرفتن آن ها ۳۹۲۶ متر می باشد. عمیق ترین قسمت این اقیانوس در گودال پورتوریکو به عمق ۸۶۰۵ متر می باشد.

عرض اقیانوس اطلس از ۲۸۴۸ کیلومتر بین برزیل و لیبریا تا ۴۸۳۰ بین آمریکای شمالی و آفریقا متغیر است.[۲]

آب و هوای اقیانوس اطلس

آب و هوای اقیانوس اطلس و سرزمین های اطراف آن تحت تاثیر دمای سطح اب و جریان های آبی می باشد. گرم ترین نواحی آب و هوایی اطلس در شمال استوا گسترش دارد و سرد ترین نواحی آن در عرض های جغرافیایی بالا قرار دارند که این نواحی توسط یخ های دریایی پوشیده شده اند. جریان های اقیانوسی آب و هوای اطلس را با انتقال اب های گرم و سرد به دیگر نواحی کنترل می کنند.

شوری آب اقیانوس اطلس متغیر است و به تبخیر، بارش، جریان اب رودخانه ها و ذوب یخ ها بستگی دارد که معمولا بین ۳۳ تا ۳۷ گرم در لیتر است.

دمای سطح آب اقیانوس اطلس بسته به عرض جغرافیایی، جریان های دریایی و فصل های مختلف بین ۲ تا ۲۹ درجه سانتی گراد در تغییر است. بیشترین دما در شمال خط استوا و کمترین دما در نواحی قطبی است. در عرض های جغرافیایی متوسط بیشترین مقدار دما بین ۷ تا ۸ درجه سانتی گراد است.[۲]


+ نوشته شده در  دوشنبه نهم بهمن 1391ساعت 15:3  توسط رها  | 

اقیانوس


اُقیانوس که از واژه یونانی okeanus)Ωκεανός) گرفته شده‌است (ocean در زبان انگلیسی هم با این واژه هم خانواده‌است) به پیکره های بزرگی از آب‌های شور گفته می‌شود که جزوی از آب کره می‌باشد و مرز آبی میان چند خشکی بزرگ و قاره را می‌سازد.[۱]

این واژه گاهی به قسمت های بزرگی از آنچه اقیانوس جهان خوانده می شود، گفته می شود. واژه دریا و اقیانوس گاهی به جای یکدیگر به کار برده می شوند اما دریا پبکره ای از آب های شور است( غالبا بخشی از اقیانوس جهان ) که به خشکی ها نزدیک است.[۲] اقیانوس زمین بزرگترین اقیانوس سطحی تایید شده سیاره های قابل رویت است. تقریبا ۷۱ درصد از سطح کره زمین (که مساحتی حدود ۳۶۱میلیون کیلومتر مربع را شامل می‌شود) را آب های شور پوشانده اند که به طور کلی به چند اقیانوس و تعدادی دریا تقسیم می شوند. حجم کلی اقیانوس ها حدود ۱٫۳ میلیارد کیلومتر مربع [۳] با عمق متوسط ۳۷۹۰ متر است. در اقیانوس ها حدود ۲۳۰٬۰۰۰ گونه ی جانوری شناخته شده وجود دارد، البته قسمت عمده ای از ژرفای اقیانوس ها کشف نشده باقی مانده و تخمین زده می شود که بیش از دو میلیون گونه ی جانوری آبزی وجود داشته باشد.[۴] .منشا اقیانوس های زمین ناشناخته باقی مانده است، البته دانشمندان عقیده دارند که نخستین بار در دوران هادئن تشکیل یافته و ممکن است که منشائی برای آغاز حیات در زمین بوده باشند. بیش از نیمی از این اقیانوس‌ها دارای عمقی بالغ بر ۳۰۰۰ متر (۹۸۰۰ فوت) هستند.میزان شوری آب اقیانوس‌ها غلظتی حدود ۳۵ نقطه از هزار را دارا هستند و در نزدیکی دریاها این غلظت شوری به میزان ۳۰ الی ۳۸ نقطه تغییر پیدا می‌کند.

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم بهمن 1391ساعت 15:2  توسط رها  | 

اقیانوس هند


اقیانوس هند سوّمین اقیانوس بزرگ جهان است و ۲۰٪ از سطح کره زمین را پوشانده است. همچنین گرمترین حوزهٔ اقیانوسی جهان به شمار می‌آید(نمونه بارز آن خلیج فارس است٬ که از سر شاخه‌های این اقیانوس محسوب می‌شود و بر طبق آمار گرمترین ناحیه آبی جهان با ۳۲ درجه سانتیگراد می‌باشد). از جمله مهمترین تاثیرات این اقیانوس ایجاد بادهای باران‌آور موسمی است که در سرتاسر جنوب شبه قاره هند و آسیای جنوب شرقی باعث ایجاد باران‌های فصلی و همچنین جریان‌های آب‌گرم استوایی می‌شود. این اقیانوس از شمال به آسیا، از غرب به آفریقا، از شرق به استرالیا و از جنوب به اقیانوس منجمد جنوبی منتهی می‌شود.

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم بهمن 1391ساعت 15:1  توسط رها  | 

گودترین اقیانوس کدام است؟

اقیانوس ها هنوز از بسیاری جهات به صورت معمایی بزرگ برای ما باقی مانده اند.

ما حتی نمی دانیم عمر اقیانوس ها چقدر است. اما گویا این مسلم است که در مراحل نخستین تکامل زمین ، هیچ اقیانوسی وجود نداشت.

امروزه در عمق اقیانوس ها کاوش می کند تا چیزهای بیشتری درباره شان بفهمد.

کف اقیانوس را در عمق سه هزار و ششصد متری ، گلی نرم و لجن مانند، به رنگ زنگاری ، پوشانده است . این گل از اسکلتهای آهنگین حیوانات ریز دریایی به وجود آمده .

کف قسمت های گود و تاریک دریا ، یعنی در عمق 5/6 کیلومتری ، به وسیله ی لجنی نرم و زنگاری به نام رس قرمز پوشیده است.

این لجن از اجزای خرد اسکلت حیوانات ، پوشش گیاهان ریز و از خاکستر های آتشفشانی درست شده است.

اندازه گیری عمق اقیانوس ها به وسیله ی فرستادن امواج صوتی و انعکاس آنها صورت می گیرند. آنگاه زمان رفت و برگشت آنها را اندازه گیری کرده ، تقسیم بر دو می کنند و عمق اقیانوس را بدین طریق به دست می آورند.

بر پایه ی این اندازه گیری ما به نتایج خوبی در تعیین حد متوسط عمق اقیانوس ها و همچنین گودترین نقطه ی هر اقیانوسی رسیده ایم:

1-اقیانوسی که بطور متوسط از همه گودتر است اقیانوس آرام است.

2-اقیانوس هند از لحاظ گودی در درجه ی دوم است . چون گودی میانه ی آن 3900 متر است.

3-درمرحله ی سوم ، اقیانوس اطلس قرار دارد که بطور میانگین 3865

متر گودی دارد.

در کم عمقی ، دریای بالتیک را مثال می زنیم که تنها 540 متر گود است.

بالتيك

گودترین نقطه ای که تاکنون شناخته شده واقع در اقیانوس آرام نزدیک جزایر گوام است که 10620 متر عمق دارد.

گوام

در اقیانوس اطلس کنار « پورتوریکو » جاییست که 9075 متر عمق دارد و در میان گودترین نقاط دنیا دومین جا به شمار می آید.

گوام

اما خلیج « هودسن » که از بسیاری دریاها بزرگتر است ، گودترین جایش فقط به 200 متر عمق می رسد.

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم بهمن 1391ساعت 14:59  توسط رها  | 

اقیانوس

اطلاعات اولیه

کره زمین از نظر آنکه دمای سطحی آن به قدری است که وجود آب را در هر سه حالت مایع ، جامد و گاز امکان‌پذیر می‌کند، در میان سیارات منظومه شمسی ، سیاره‌ای غیر عادی است. از این گذشته ، تا آنجا که می‌دانیم، کره زمین تنها جرم منظومه شمسی است که در آن اقیانوس‌هایی وجود دارد. در واقع ، بهتر این بود که گفته شود اقیانوس ، زیرا اقیانوس‌های آرام ، اطلس ، هند ، منجمد شمالی و منجمد جنوبی اقیانوس یکپارچه‌ای هستند پر از آب شور ، و می‌توان قاره‌های اروپا ، آسیا ، آفریقا و آمریکا و خشکیهای کوچکتری مانند قطب جنوب و استرالیا را جزیره‌های این اقیانوس یکپارچه پنداشت.

مشخصات اقیانوس یکپارچه

واقعیت‌های مربوط به این اقیانوس یکپارچه بسیار جالب‌توجه است. مساحت کل این اقیانوس 363 میلیون کیلومتر مربع است و بیشتر از 70 در صد سطح کره زمین را پوشانیده است. حجم این اقیانوس با توجه به اینکه عمق متوسط اقیانوسها 7/3 کیلومتر است، در حدود 1340 میلیون کیلومتر مکعب است. یعنی برابر با 15/0 حجم کل سیاره زمین است. این اقیانوس در برگیرنده 2/97 درصد H2O زمین است و چون در هر سال 3300000 کیلومترمکعب از آب اقیانوس تبخیر می‌شود و سپس به صورت باران یا برف بر زمین می‌بارد، در نتیجه چنین بارشهایی در حدود 8250000 کیلومترمکعب آب شیرین در زیر قاره‌ها و در حدود 1250000 کیلومتر آب شیرین در دریاچه‌ها و رودخانه‌ها گرد آمده است.

تصویر

اهمیت اقیانوس

اقیانوس اهمیت ویژه‌ای در حیات دارد. تقریبا مسلم است که نخستین صورتهای حیات در اقیانوس‌ها ظاهر شده است و از لحاظ کمیت محض ، هنوز هم قسمت اعظم حیات در اقیانوس‌ها است. حیات در روی زمین محدود به چند مترمربع از سطح زمین است، (اگر چه پرندگان و سرنشینان هواپیماها گاهی از این حد و مرز بیرون می‌روند) و حال آنکه حیات در اقیانوس‌ها سراسر اقیانوس را تا اعماق 15 کیلومتری و در بعضی نقاط تا اعماق بیشتر ، اشغال می‌کند.

آگاهی انسان در مورد اقیانوس‌ها

آگاهی‌های انسان درباره اقیانوس‌ها ، و به خصوص کف آنها ، تا سالهای اخیر به همان اندازه آگاهیهای او از سیاره‌های دیگر بوده است. حتی آنچه امروزه اخترشناسان درباره سطح ماه می‌دانند، بیشتر از دانسته‌های زمین شناسان درباره سطح زیر اقیانوس‌های زمین است.

اقیانوس‌نگاران اولیه

اقیانوس شناسی (Oceanography) جدید را ماتیو فونتین موری (Mathew Fontaine Maury) ، افسر نیروی دریایی آمریکا ، کشف کرد. وی در آغاز سی سالگی ، در حادثه‌ای ناگوار پای خود را از دست داد. اما این حادثه ناگوار به نفع بشریت تمام شد. پس از این حادثه بود که موری متصدی انبار نقشه‌ها و وسایل نقشه‌برداری شد و کوشش خود را صرف نقشه‌برداری از جریانهای اقیانوس‌ها کرد.

موری پیشقدم همکاریهای بین المللی در مطالعات مربوط به اقیانوس شد و در کنفرانس تاریخی بین‌المللی که در سال 1853 در بروکسل تشکیل شد، چهره‌ای موثر بود. نخستین کتاب درسی خود را درباره اقیانوس‌نگاری ، به نام جغرافیای فیزیکی دریا ، در سال 1955 منتشر کرد. (فرهنگستان علوم دریایی در آناپولیس (Annapolis مرکز ایالت مریلند در آمریکا) به افتخار کارهای بزرگ وی به 'قصر موری' (Maury Hall) ملقب شد.

(جریان کرومول

بعد از موری ، جریانهای اقیانوسی به طور کامل نقشه‌برداری شدند. این جریانها به وسیله اثر کوریولیس در اقیانوس‌های نیمکره شمالی دوایر عظیمی ‌در جهت حرکت عقربه‌های ساعت طی می‌کنند و در اقیانوس‌های نیمکره جنوبی دوایر عظیمی‌ در خلاف جهت حرکت عقربه‌های ساعت می‌پیمایند. جریانی که در امتداد خط استوا حرکت می‌کند، تحت تاثیر اثر کوریولیس قرار نمی‌گیرد و ممکن است مسیری مستقیم طی کند. چنین جریان مستقیمی‌ در اقیانوس آرام واقع است و چندین کیلومتر در امتداد استوا به طرف مشرق طی می‌کند. این جریان به افتخار کاشف آن ، تونزند کرومول (Townsend Cromwell) ، اقیانوس شناس آمریکایی ، جریان کرومول نامیده شده است.

تصویر

آیا اعماق اقیانوس‌ها ، آرام است؟

اقیانوس‌نگارها جریانهای کندی را در اعماق اقیانوس‌ها کشف کرده‌اند. دلایل غیر مستقیمی‌ نشان می‌دهد که اعماق اقیانوس‌ها نمی‌تواند آرام باشد. یکی از این دلایل این است که موجودات بالای دریا ، پیوسته کانیهای غذایی ، یعنی فسفاتها و نیتراتها ، را مصرف می‌کنند و پس از مرگ ، این مواد را با پیکر خود به اعماق دریا می‌برند. اگر جریانی وجود نداشت تا این مواد را دوباره به سطح دریا بیاورد، سطح دریا از وجود این کانیها تهی می‌شد.

دلیل دیگر آن است که اگر جریانهایی برای انتقال اکسیژن وجود نداشت، اکسیژنی که از هوا جذب می‌شد، نمی‌توانست به اعماق دریا نفوذ کند و در نتیجه بر اثر کاهش مقدار اکسیژن ، ادامه حیات در اعماق دریا امکان‌پذیر نبود. در واقع ، معلوم شده است که اکسیژن در عمیق‌ترین نقاط دریا نیز دارای غلظت مناسبی است. وجود اکسیژن در این نقاط فقط با این تصور قابل توضیح است که در اقیانوس مناطقی وجود دارد که آبهای سطحی سرشار از اکسیژن را به طرف پایین می‌کشد. علت پیدایش این جریانهای قائم اختلاف دماست.

آب سطحی اقیانوس در نواحی قطبی سرد می‌شود و بنابراین به طرف پایین کشیده می‌شود. این جریان دائمی ‌آبی که به پایین کشیده می‌شود، در سراسر بستر اقیانوس انتشار می‌یابد. بنابراین ، حتی در مناطق استوایی ، آب اعماق اقیانوس بسیار سرد و دمای آن نزدیک نقطه انجماد است. آب سرد اعماق اقیانوس عاقبت به طرف سطح آب بالا می‌آید، زیرا جای دیگر برای رفتن ندارد. آب ، پس از آنکه دوباره به سطح اقیانوس رسید، گرم و به طرف قطب شمال یا قطب جنوب کشیده می‌شود و در آنجا دوباره به طرف پایین کشانده می‌شود.

حیات در اعماق دریا

شگفت‌انگیز است که در عمق دریا نیز حیات وجود دارد. تقریبا تا یک قرن پیش تصور می‌شد که حیات در اقیانوس‌ها محدود به مناطق سطحی آنها است. مدیترانه ، مرکز اصلی تمدن متمادی ، در واقع در قسمتهای بسیار عمیق نسبتا عاری از حیات است، اما اگر چه این دریا نیمه کویر ، یعنی گرم و کم اکسیژن است. ادوارد فوربر (Edward Forber) ، طبیعی‌دان انگلیسی ، در دهه 1840 از عمق 2100 متری آن توانست ستاره دریایی زنده به دست آورد.

سپس معلوم شد که کابل تلگرافی که در سال 1860 از کف دریای مدیترانه از عمق 1600 متری گذرانده بودند، از مرجانها و گونه‌های دیگر پوشانده شده است. دنیای زندگی زیر آبی به هیچ وجه منطقه وهم‌آور سکوت نیست. هیدروفون (Hidrophen یا گوشی زیر آبی) در سالهای اخیر نشان داده است که صداهای تیک تیک ، خرخر ، ناله و صداهای دیگر موجودات دریایی به قدری زیاد است که سرسام‌آورتر از شلوغترین مکانهای روی خشکی است.

منابع جدید کانی

با دست یافتن آدمی‌ به پایین‌ترین عمق دریا ، منبع جدید و با ارزشی از مواد کانی ممکن است، به دست آید. ظاهرا در مناطق وسیعی از بستر اقیانوس آرام منابعی سرشار از منگنز و مقادیر قابل توجهی کبالت ، نیکل و مس پراکنده است.

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم بهمن 1391ساعت 14:58  توسط رها  |